Bảo hiểm xe máy bắt buộc chỉ vài chục nghìn đồng mỗi năm, nhưng trên thị trường vẫn xuất hiện những tờ bảo hiểm được bán với giá thấp bất thường hoặc cao hơn quy định mà người mua không hề hay biết. Vậy đâu là sự khác biệt giữa bảo hiểm giá rẻ trôi nổi và bảo hiểm đúng chuẩn theo quy định?
Bảo hiểm xe máy bắt buộc
Mức phí bảo hiểm xe máy bắt buộc do Nhà nước quy định
Trước hết, cần hiểu rõ một nguyên tắc: phí bảo hiểm TNDS bắt buộc cho xe máy không phải do người bán hay doanh nghiệp bảo hiểm tự đặt ra, mà được Bộ Tài chính quy định thống nhất trên toàn quốc.
Theo Phụ lục I ban hành kèm Nghị định 67/2023/NĐ-CP, mức phí cụ thể gồm hai mức: xe gắn máy dưới 50cc và xe máy điện là 60.500 đồng/năm, xe mô tô trên 50cc là 66.000 đồng/năm (đã bao gồm VAT).
Bất kỳ nơi nào bán bảo hiểm xe máy bắt buộc với giá thấp hơn hoặc cao hơn đáng kể so với mức trên đều là dấu hiệu cần cảnh giác.
Vì sao trên thị trường có bảo hiểm xe máy giá rẻ bất thường?
Thực tế, tình trạng bảo hiểm xe máy giá rẻ trôi nổi tại các điểm bán lẻ ven đường, cây xăng hay chợ không phải hiếm gặp. Nguyên nhân chủ yếu đến từ một số trường hợp sau.
Thứ nhất, ấn chỉ (chứng chỉ bảo hiểm) giả hoặc hết hiệu lực. Một số điểm bán sử dụng ấn chỉ bảo hiểm giả, photocopy hoặc ấn chỉ của doanh nghiệp bảo hiểm đã hết hạn hợp đồng đại lý. Người mua nhận được một tờ giấy trông giống giấy chứng nhận bảo hiểm nhưng khi xảy ra sự cố, không thể yêu cầu bồi thường vì hợp đồng không tồn tại trên hệ thống của doanh nghiệp bảo hiểm.
Thứ hai, bảo hiểm không ghi đúng thông tin xe. Để giảm chi phí in ấn hoặc đẩy nhanh tiến độ bán hàng, một số điểm bán lẻ phát hành ấn chỉ với thông tin biển số, số khung, số máy bị bỏ trống hoặc ghi sai. Khi cảnh sát giao thông kiểm tra, ấn chỉ này không có giá trị vì không khớp với phương tiện đang lưu hành.
Thứ ba, bán bảo hiểm đã qua sử dụng. Đây là trường hợp ấn chỉ đã được cấp cho xe khác, sau đó bị thu hồi hoặc hủy nhưng vẫn được đem bán lại với giá rẻ cho người mua không biết.
Người dân cần phân biệt rõ giữa bảo hiểm xe máy giá rẻ trôi nổi và bảo hiểm đúng chuẩn theo quy định pháp luật.
Bảo hiểm xe máy đúng chuẩn cần đáp ứng những tiêu chí gì?
Một ấn chỉ bảo hiểm xe máy đúng chuẩn phải đáp ứng đầy đủ quy định tại khoản 2 Điều 10 Nghị định 67/2023/NĐ-CP. Cụ thể, ấn chỉ phải được phát hành bởi doanh nghiệp bảo hiểm được Bộ Tài chính cấp phép, ghi rõ tên, địa chỉ, hotline của doanh nghiệp bảo hiểm cùng đầy đủ thông tin chủ xe, biển số hoặc số khung số máy, giới hạn trách nhiệm bảo hiểm, thời hạn, phí bảo hiểm và mã số, mã vạch truy xuất.
Ngoài ra, ấn chỉ đúng chuẩn phải được tra cứu được trên hệ thống của doanh nghiệp bảo hiểm. Đây là điểm khác biệt mấu chốt so với bảo hiểm giả hoặc trôi nổi: bảo hiểm đúng chuẩn luôn có dữ liệu trên hệ thống, còn bảo hiểm giả thì không.
Cách phân biệt bảo hiểm giá rẻ trôi nổi và bảo hiểm đúng chuẩn
Người dân có thể tự kiểm tra bằng một số cách đơn giản.
Cách thứ nhất là đối chiếu mức phí. Nếu mua bảo hiểm TNDS bắt buộc cho xe trên 50cc mà phí thấp hơn 66.000 đồng/năm hoặc cao hơn đáng kể, cần đặt câu hỏi về tính hợp lệ. Phí quá thấp có thể là bảo hiểm giả, phí quá cao có thể bị gộp thêm bảo hiểm tự nguyện mà không được giải thích.
Cách thứ hai là kiểm tra thông tin trên ấn chỉ. Ấn chỉ hợp lệ phải ghi đầy đủ thông tin xe và doanh nghiệp bảo hiểm. Nếu thiếu biển số, thiếu số khung số máy hoặc không có mã truy xuất thì rất có thể là ấn chỉ không hợp lệ.
Cách thứ ba là tra cứu trực tiếp trên hệ thống. Sau khi mua, người dân nên kiểm tra bảo hiểm xe máy trên hệ thống của doanh nghiệp bảo hiểm hoặc qua các nền tảng hỗ trợ tra cứu online để xác nhận hợp đồng thực sự tồn tại và còn hiệu lực.
Người dân nên tra cứu bảo hiểm xe máy trên hệ thống sau khi mua để xác nhận ấn chỉ hợp lệ.
Mua bảo hiểm đúng chuẩn ở đâu để yên tâm?
Cách an toàn nhất là mua trực tiếp từ các doanh nghiệp bảo hiểm được Bộ Tài chính cấp phép hoặc qua các nền tảng trung gian có liên kết chính thức với doanh nghiệp bảo hiểm.
Mua qua kênh truyền thống, người dân có thể đến trụ sở, văn phòng đại diện của các doanh nghiệp bảo hiểm như Bảo Long, PVI, GIC, Cathay,... hoặc các đại lý được ủy quyền. Kênh này phù hợp với người muốn nhận ấn chỉ bản cứng ngay tại chỗ.
Mua qua kênh online, người dân có thể mua bảo hiểm xe online thông qua website doanh nghiệp bảo hiểm hoặc các nền tảng được cấp phép. Ưu điểm là quy trình nhanh, nhận ấn chỉ điện tử ngay và có thể tra cứu lại bất kỳ lúc nào. Ấn chỉ điện tử có giá trị pháp lý tương đương bản cứng theo Nghị định 67/2023/NĐ-CP.
Trong số các kênh online, ứng dụng MoMo là một trong những nền tảng phổ biến với hơn 2,3 triệu hợp đồng bảo hiểm đã phân phối. Người dùng có thể chọn mua từ nhiều đối tác bảo hiểm uy tín, hoàn tất trong khoảng 1 phút và nhận ấn chỉ điện tử qua email hoặc trực tiếp trên ứng dụng. Đối với người mua trên ứng dụng, MoMo còn hỗ trợ nhắc tái tục tự động để tránh gián đoạn quyền lợi. Đặc biệt, MoMo cam kết hoàn 100% phí phạt nếu ấn chỉ bảo hiểm điện tử còn hiệu lực mà không được chấp nhận khi kiểm tra hành chính.
Hệ quả khi sử dụng bảo hiểm không hợp lệ
Nhiều người nghĩ rằng cứ có tờ giấy bảo hiểm là đủ, nhưng thực tế nếu ấn chỉ không hợp lệ, người dân phải đối mặt với hai rủi ro lớn. Một là vẫn bị phạt từ 200.000 đến 300.000 đồng theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP vì bảo hiểm không có giá trị. Hai là khi gây tai nạn, chủ xe phải tự chịu toàn bộ chi phí bồi thường cho bên thứ ba, với mức tối đa lên đến 150 triệu đồng/người/vụ đối với thiệt hại về người và 50 triệu đồng/vụ đối với thiệt hại về tài sản.
Chênh lệch giữa bảo hiểm giá rẻ trôi nổi và bảo hiểm đúng chuẩn có thể chỉ vài nghìn đồng, nhưng hệ quả khi xảy ra sự cố lại khác nhau hoàn toàn. Người dân nên ưu tiên mua bảo hiểm từ các kênh chính thống, kiểm tra kỹ thông tin trên ấn chỉ và tra cứu trạng thái hợp đồng sau khi mua để bảo vệ quyền lợi của chính mình.
